Saplama Nedir Araba? İzmirli Genç Bir Adamın Yolda Gördüğü Her Şeyi Anlamaya Çalışma Macerası
Düşünsenize, bir sabah işe gitmek için yola çıkıyorsunuz. Havanın o sabahki güzelliğiyle biraz rahatlamışken, birden arkanızdan bir araba geliyor. Vroom vroom diye sesler çıkarak yanınızdan geçiyor ve… tam o an, o şahane arabanın yaptığını gözlerinizle görüyorsunuz. Evet, saplama! “Saplama nedir araba?” diye kendi kendinize sorarken, aklınızda türlü türlü senaryolar canlanmaya başlıyor. İzmirli olmanın verdiği o rahatlıkla, aklınızda dönüp duran tek şey: “Bu nedir, kimdir, neden yapıyordur?”
Benim de tam böyle bir sabahımda, kendi içimde kavrulurken, bir türlü anlam veremediğim bir kavramla karşılaştım: Saplama nedir araba?
Saplama, Yani Tam O Anki Anlayışımız
Biliyorsunuz, İzmir’de gündelik hayat biraz farklıdır. Yani, burada insanlar bir türlü tam anlamıyla sakin olamazlar. Bu kadar sıcak bir ortamda, araçlar arasında geçen birkaç saniyelik anlar bile bazen anlık komik sahnelere dönüşebilir. Ama saplama, saplama diye diye, insanın kafası karışabiliyor.
Saplama, aslında bazı araç sahiplerinin trafikte agresif bir şekilde geçiş yapmasına verilen bir isimdir. Yani, önde giden araca yakın mesafeden yaklaşarak birden yana kaymak ya da bir anda çok hızlı bir şekilde geçmeye çalışmak. Bu hareket bazen “aşağıya inip sağdan çıkmak” gibi yorumlanabilir, ama genel olarak insanın, “Abi ne oluyor, neden böyle yapıyorsun?” diye sormasına yol açar.
İzmirli arkadaşlarımla her fırsatta arabalara dair espriler yaparım. Bir yanda ben, sürekli işin derinliklerini kafama takarken, öte yandan arkadaşlarım bunun “normal” bir şey olduğunu düşünüp bana gülümsüyorlar. “Saplama nedir araba?” sorusunu ilk kez sordum ve işte o an aslında sorunun cevabının benden çok başkaları için ne kadar önemli olduğunu fark ettim.
Yolda Karşılaştığım O Saplamalar
Bir gün, şehrin en yoğun caddelerinden birine doğru ilerliyorum. Düşünsenize, sabah işe gitmek için çıktığınızda, birkaç kilometrelik mesafede sabah çayı içmiş gibi kafanızı yolda gezdirmek… Sonra birden görüyorsunuz. Bir arabanın önünde, sağdan soldan sürekli ilerlemeye çalışan, birkaç metrelik mesafeye gelip giden bir adam!
O an, her şey bir film sahnesine dönüşüyor. “Saplama nedir araba?” sorusuyla başladım, ama tam o esnada beynimde başka bir soru beliriyor: “Neden saplıyoruz? Hızın bizi değiştirdiğini mi düşünüyoruz, yoksa sadece hayatın ne kadar kısa olduğunu mu hissediyoruz?”
İçimden bir ses; “Araba ya, ne olacak ki, sapla işte!” diyor. Diğer ses ise biraz daha derin, biraz daha filozofik: “Bu arada, gerçi, saplamak demek… İnsanlığın bencilce hız arayışı demek. Hani, bu kadar dikkatli olunmazsa… Pat, işte olaylar başlar.”
İzmir caddelerinde her gün bir arabayla karşılaşırken, bazen gülmek zorunda kalıyorum. Gerçekten, o arabaların sürücüleri bazen birbirlerinin varlıklarını bile unutuyorlar, ya da kendi hızlarına odaklanıyorlar. İşte, bir de böyle bir ‘saplama’ meselesi var. Yolda gördüğüm o hız tutkunu sürücüler, bana bazen bir resim gibi geliyor. Bir yanda sabırlı ve sakin hareket edenler, diğer tarafta ise bir türlü duramayanlar.
Saplama Nedir Araba? Anlamaya Çalışırken
İzmir’de bir sabah, kadıköy’den çıkıp Konak’a doğru ilerlerken, gene bir saplama hikâyesine şahit oldum. Bu kez biraz daha farklıydı. Araba hızla gitti, şoför birden sağa kaydı ve o kadar hızlıydı ki, neredeyse arabanın lastiği yere değmeden kaydı. Hızlıca ilerledi ve ben de dedim ki, “Vallahi bu adam da ne yapıyor?”
Ama işin komik tarafı şu: Herkes ‘saplama’ dediğimiz bu hareketi, bazen birbirine yakın mesafeden geçmek, bazen de sırf arabasını gösterip “Ben hızlıyım!” demek için yapıyor. Araba sürücülerinin birçoğu, kendilerini adeta filmin başrol oyuncusu gibi hissediyorlar. Bir yanda o kadar sakin ilerleyenler var ki, hızla geçen o saplayanlar size adeta bir film sahnesini anımsatıyor.
Bir de başka bir açıdan bakmak gerek. Neden saplıyoruz? İnsanlar bazen bu hareketi bir hız göstergesi olarak yapıyorlar. “Ben bu kadar hızlıyım, yolda kimse beni geçemez” demek için yapılan bu hareket aslında, araç sahiplerinin bir ego gösterisi değil de nedir?
Yolda Olmayan Herkesin Düşüncesi: “Saplama Nedir Araba?”
Geleneğe uygun bir şekilde, bir arkadaşım bana diyor ki, “Bunu yapman gereken yer var, yapman gereken zaman var.” Evet, bu gerçekten doğru! Mesela, tek başınıza gece geç saatlerde yolda hız yaparken çok da önemli değil. Ama, yolda başkalarına zarar verecek şekilde hızlı hareket ediyorsanız, işte o zaman gerçekten sorunlu bir şeyler oluyor. Yani, “Saplama nedir araba?” sorusunu, hız sınırlarını aşanlar ve kimseyi düşünmeyenler için daha da tehlikeli hale getiriyor.
Yine de, saplama olayına bazen gülümsüyorum. Çünkü, bu her geçen gün daha büyük bir eğlenceye dönüşüyor. Bazen, yolda gördüğünüz her saplama sahnesi, bir mizah kaynağına dönüşebiliyor. Sonuçta, belki de birçoğumuzun içinde gizli bir “süper kahraman” vardır. Araba sürerken, yol almak için hız yapmamız gerektiğini hissederiz. Ama o hız, sadece birkaç saniye sonra geriye doğru döner. Ve sonra “Saplama nedir araba?” diye düşünürken, işin aslında biraz daha dikkatli olunması gerektiğini fark ederiz.
Sonuç Olarak: Herkes Saplar, Ama Dikkatli Saplayalım!
Yola çıktığınızda, kendinizi bir film setinde gibi hissettiğinizde saplamak güzel olabilir, ama gerçek hayatta, “saplama nedir araba?” sorusunun cevabı biraz daha farklıdır. Hız, bazen tehlikeli olabilir. Ve her zaman en hızlı olmak zorunda değilsiniz. O yüzden bir dahaki sefere yolda o hızla ilerlerken, sakin olun. Kimse bir yere kaçmıyor. Sadece güvenli ve sakin olmayı unutmayın. Yani, saplamadan önce bir kez daha düşünün!